Gece İnterneti Yavaş İse Neleri Kontrol Etmelisiniz

Modem Kablo - okuma önerisi

Akşam saat sekiz oldu, dizi başlıyor, görüntü aniden pikselleşiyor. Sabah aynı evde aynı modemle hız testi 90 Mbps veriyor, gece 11'de 12 Mbps'ye düşüyor. Bu tabloyu kendi evimde aylarca yaşadım ve baştan söyleyeyim: modem çoğu zaman suçlu değil. "Gece wifi yavaş, saatlik olarak dalgalanıyor" diyen birinin sorunu genelde tek bir ayarda değil, üç ayrı katmanın üst üste binmesinde oluyor.

Önce sorunu doğru tanımlayalım

Yavaşlık kelimesi çok geniş. Ben teşhis yaparken her zaman üç şeyi ayırıyorum:

Düşük hız: İndirme testi normalin altında ama bağlantı kopmuyor.
Yüksek gecikme (ping/jitter): Hız iyi görünüyor ama video görüşmesi takılıyor, oyunda ışınlanma oluyor.
Paket kaybı: Sayfalar bir açılıyor bir açılmıyor, dosya indirmesi ortada duruyor.

Gece yaşanan sıkıntı genelde ikinci ve üçüncü gruptan çıkıyor. Bunu anlamak için akşam 21:00–23:00 arasında birkaç gün üst üste, hem kabloyla hem WiFi ile ölçüm aldım ve sonuçları not defterine yazdım. Saatlik bir kayıt tutmak, "acaba bana mı öyle geliyor" tartışmasını bitiriyor. Kablo ile ölçtüğünüzde de yavaşlık varsa sorun evin içinde değil, hattın kendisinde ya da servis tarafında demektir.

Gece yavaşlamasının dört ana kaynağı

1. Mahalle yoğunluğu (paylaşımlı hat)

Fiber olsun, VDSL olsun, bir noktadan sonra kapasite komşularla paylaşılır. Akşam herkes eve dönünce aynı çıkışa yığılır. Bunu şu şekilde doğrularsınız: kablo bağlantısında bile hız düşüyorsa ve ping süresi ilk sıçramayı hattın dışına çıktığında yapıyorsa, top sizde değil.

2. Komşu WiFi kanallarının çakışması

Bende asıl suçlu buydu. Gündüz apartmanda 6-7 ağ görünürken akşam 20'nin üzerine çıkıyordu. 2,4 GHz bandında 1-6-11 dışındaki kanallar birbirinin içine giriyor. Kanal analizini akşam saatinde yapmak şart; sabah yaptığınız ölçüm sizi yanıltır. Sinyal gücü zayıfsa konu ayrıca uzuyor, o kısmı sinyal zayıflığı ve router yerleşimi üzerine yazdığım sayfalarda daha detaylı anlattım.

3. Ev içi cihaz yükü

Akşam televizyon 4K yayın çekiyor, telefonlar yedekleme yapıyor, bilgisayar oyun güncellemesi indiriyor. Modem bunları eşit paylaştırmaz; en agresif olan hattı doldurur. Çok cihaz bağlanınca hız düşmesi başlı başına bir konu ama gece senaryosunda en sık gözden kaçan kalem bu.

4. Modemin ısınması ve dolan tablosu

Ucuz modemlerde NAT tablosu ve bellek akşam saatlerinde doluyor, cihaz sürünmeye başlıyor. Gece 23:00'te yeniden başlatınca birden düzeliyorsa şüpheniz doğrudur.

Hangi çözüm neye iyi geliyor?

Müdahale	Etkili olduğu durum	Uğraş	Benim gözlemim
WiFi kanalını elle sabitlemek	Komşu ağ kalabalığı	10 dakika	En hızlı kazanç. Otomatik kanalı kapatıp akşam en boş kanala sabitledim, jitter yarıya indi.
5 GHz bandına geçmek	Yakın mesafede yoğunluk	15 dakika	Aynı odada muhteşem, iki duvar arkasında hayal kırıklığı. Bantları ayrı isimlendirmek işe yarıyor.
QoS / bant genişliği sınırı	Ev içi cihaz kavgası	30 dakika	Yedekleme ve güncelleme yapan cihazları alt sıraya attım, video konferans kurtardı.
Kablolu bağlantıya almak	TV, konsol, masaüstü	Kablo çekmek kadar	Tartışmasız en stabil. Cat 5e bile çoğu ev için yeter, kategori farkını ayrı yazıda anlattım.
Modem yazılımını güncellemek	Bellek/NAT sorunları	20 dakika	Bir markada gece kopmaları tamamen firmware kaynaklıydı, güncelleme çözdü.
Zamanlı yeniden başlatma	Isınan, tablosu dolan modem	5 dakika	Yara bandı çözümü ama gece 05:00'e kurunca kimse fark etmiyor.
Servis sağlayıcıya kayıt açmak	Paylaşımlı hat doluluğu	Sabır	Saatlik ölçüm kaydını gönderdiğimde işlem hızlandı, "sorun yok" cevabı almadım.

Adım adım nasıl ilerlerim

Üç akşam ölçüm alın. 20:00, 21:30, 23:00 saatlerinde indirme, yükleme, ping ve jitter değerlerini yazın. Bir de sabah ölçümü ekleyin ki karşılaştırma tabanınız olsun.
Kabloyla test edin. Bilgisayarı ethernet ile bağlayıp aynı ölçümü tekrarlayın. Kabloda sorun yoksa konu WiFi tarafındadır. Kabloda da varsa hat veya modem tarafına bakın.
Cihazları teker teker susturun. Televizyonu, yedekleme yapan telefonu, indirme yapan bilgisayarı kapatıp tekrar ölçün. Hangi cihaz kapanınca rahatladığını görürsünüz.
Kanal ve bant ayarını yapın. 2,4 GHz için 1, 6 veya 11'den birini sabitleyin; kanal genişliğini 20 MHz'de tutun. 5 GHz'de daha geniş kanal kullanabilirsiniz.
QoS kurun. Öncelik listesinde görüntülü görüşme ve oyunu üste, yedekleme ve güncellemeyi alta alın.

Modem Işıklarının Anlamı ve Ne Zaman Endişe EtmeliModem panelindeki her renk ve yanıp sönen ışık ne anlama geldiğini ve sorun işareti olan kombinasyonları öğrenin.

WiFi Şifresini Güvenli Şekilde DeğiştirmekModem arayüzünden WiFi parolasını değiştirmek, güçlü bir şifre oluşturmak ve bağlı cihazlara uygulamak için adım adım re

Modem IP Adresini Değiştirmek İçin Neler YapmalıLokal ağ adresini değiştirerek modem ayarlarına erişimi daha güvenli hale getirmek ve çakışmaları çözmek.

İnternet Kesintisini Hızlı Çözümlemenin En Etkili YoluModem ve routeri doğru sırayla yeniden başlatarak bağlantı sorunlarını saniyeler içinde gidermek.

Ethernet Kablolarını Nasıl Doğru Şekilde Toplamak GerekirAğ kablolarının hasar görmesini önlemek için kullanılması gereken sarma tekniklerini ve yanlış yöntemleri bilin.

Port Yönlendirme Ayarlarını Kontrol Etmek ve DüzeltmekModem yönetim panelinde port yönlendirme kurallarını okumak, tanımlamak ve sorunlu yapılandırmaları tespit etmek.