DNS Ayarlarını Değiştirerek İnternet Hızını Arttırma
Bir akşam evde film açmaya çalışırken tuhaf bir şey fark ettim: video başladıktan sonra görüntü tertemiz akıyordu ama sayfaların açılması can sıkacak kadar yavaştı. Hız testi çekiyorum, paket neyse onu veriyor. Yani indirme hızımda bir sorun yok, ama adres çubuğuna yazdığım siteye "bağlanılıyor..." yazısıyla saniyelerce bakıyorum. O gece problemin bant genişliğinde değil, isim çözümlemesinde yani DNS'te olduğunu anladım. O günden sonra kurduğum her modemde ilk yaptığım ayarlardan biri DNS değiştirmek oldu.
Önce sorunu doğru tanımlayalım
Tarayıcıya "modemkablo.club" yazdığınızda bilgisayarınız bu ismi bir IP adresine çevirmek zorunda. Bu çeviriyi yapan sunucuya DNS sunucusu deniyor ve varsayılan olarak internet sağlayıcınızın verdiği sunucu kullanılıyor. Sağlayıcı DNS'i yavaş, yoğun ya da arada bir cevapsız kalıyorsa şu belirtileri yaşarsınız:
- Sayfa açılırken uzun süre "bağlanılıyor" veya "sunucu aranıyor" yazısı görürsünüz, ama açıldıktan sonra içerik hızlı gelir.
- İlk ziyarette yavaş, aynı siteyi ikinci kez açtığınızda hızlıdır (önbellek devreye girer).
- Bazı siteler "sunucu bulunamadı" hatası verir, sayfayı yenileyince açılır.
- Hız testi sonuçlarınız gayet iyidir; yani indirme hızıyla ilgili bir dert yoktur.
Bu tabloyu görüyorsanız DNS değiştirme hız anlamında hissedilir bir fark yaratır. Ama net olalım: DNS değiştirmek paketinizi büyütmez. 50 Mbps aboneliğiniz varsa 100 Mbps olmaz. Kazandığınız şey gecikme, yani sayfanın açılmaya başlaması için geçen o ilk yarım saniye. Gün içinde yüzlerce kez yaşadığınız için etkisi sandığınızdan büyük hissedilir.
Eğer sayfa açıldıktan sonra da yavaş yükleniyorsa, videolar sürekli takılıyorsa sorun DNS değil. O durumda modem ayarlarına, WiFi sinyal gücüne ya da aynı anda kaç cihazın bağlı olduğuna bakmak gerekir.
Alternatif DNS seçenekleri
Yıllar içinde hepsini denedim, hâlâ farklı kurulumlarda farklılarını kullanıyorum. Kabaca şöyle ayrışıyorlar:
| Servis | Adresler | Öne çıkan yanı | Kimin için |
|---|---|---|---|
| Cloudflare | 1.1.1.1 / 1.0.0.1 | Genelde en düşük gecikme, gizlilik odaklı, kayıt tutmama politikası | Sadece hız isteyen çoğu kullanıcı |
| Google Public DNS | 8.8.8.8 / 8.8.4.4 | Çok kararlı, neredeyse hiç kesilmez, yaygın altyapı | İstikrarı hızın önüne koyanlar |
| Quad9 | 9.9.9.9 / 149.112.112.112 | Zararlı yazılım ve oltalama alan adlarını engeller | Güvenlik önceliği olan haneler |
| OpenDNS | 208.67.222.222 / 208.67.220.220 | İsteğe bağlı içerik filtreleme ve aile profilleri | Çocuklu evler |
| AdGuard DNS | 94.140.14.14 / 94.140.15.15 | Reklam ve izleyici alan adlarını DNS seviyesinde eler | Reklam yükünü azaltmak isteyenler |
| Sağlayıcı DNS'i | Otomatik | Yerel önbellek avantajı olabilir, bazen çok hızlıdır | Şikâyeti olmayan herkes |
Buradaki en önemli nokta şu: hangisinin sizin için hızlı olacağı bulunduğunuz yere ve sağlayıcınıza bağlı. Bir arkadaşımın evinde Cloudflare farkı açık ara önde çıkarken, benim eski bağlantımda Google DNS daha tutarlı sonuç veriyordu. Tahmin yerine ölçmek gerek.
Kendi ölçümünüzü yapmak
Windows'ta komut istemine ping 1.1.1.1 ve ping 8.8.8.8 yazıp dönen ortalama süreleri karşılaştırabilirsiniz. Daha doğrusu, gerçek isim çözümleme süresini görmek için nslookup komutunu farklı sunucularla çalıştırmak ya da DNS karşılaştırma araçlarından birini kullanmaktır. Ben genelde iki üç adayı seçip her birini bir gün boyunca kullanır, günlük kullanımda hangisinin daha akıcı hissettirdiğine bakarım. Rakamlar önemli ama kullanım hissi de bir veridir.
Nereye yazmalı: modem mi, cihaz mı?
İki yol var ve ikisinin de yeri farklı.
- Modem/router üzerinden: Arayüze girip (genelde 192.168.1.1) WAN veya DHCP ayarlarındaki DNS alanlarına yeni adresleri yazarsınız. Böylece eve bağlanan telefon, televizyon, konsol dahil her cihaz otomatik olarak yeni DNS'i kullanır. Ev geneli için önerdiğim yol bu. Modem arayüzünde gezinirken zaten diğer performans ayarlarına da göz atmış olursunuz.
- Tek cihaz üzer