Modem Arayüzündeki DHCP ve DNS Geçmişini Silmek

Geçen ay evdeki modemde tuhaf bir sorun yaşadım: telefonum WiFi'a bağlanıyor, sinyal dolu görünüyor ama hiçbir site açılmıyordu. Kabloyla bağlanan bilgisayarda internet gayet iyiydi. Modemi kapatıp açmak yarım saat idare etti, sonra aynı hikâye. Sonunda modem arayüzüne girip DHCP istemci listesine baktığımda taşın altındaki eli gördüm: listede yıllar önce sattığım bir tablet, misafirlerin telefonları, hatta artık çalışmayan bir akıllı priz vardı. Modem, kendi belleğindeki eski kayıtlarla boğuşuyordu.

İşte o günden beri "modem yavaşladı" diyen herkese önce modem cache temizleme adımlarını anlatıyorum. Çünkü bu, çoğu zaman fabrika ayarlarına dönmeye gerek kalmadan çözülen bir problem.

Modem neyi hafızasında tutuyor?

Modeminizin belleğinde birbirinden farklı iki liste var ve ikisini karıştırmak, yanlış yerde çözüm aramanıza sebep oluyor:

• DHCP kira tablosu (lease table): Modem, ağa bağlanan her cihaza bir yerel IP verir ve bunu belirli bir süreliğine "kiralar". Cihaz gitse bile kira süresi dolana kadar o IP rezerve kalır. Varsayılan kira süresi bazı modemlerde 24 saat, bazılarında bir hafta olabilir.
• DNS önbelleği: Modem, sık ziyaret ettiğiniz alan adlarının IP karşılıklarını saklar ki her seferinde dış sunucuya sormasın. Bir sitenin sunucusu taşındığında ya da barındırma sağlayıcısı değiştiğinde modemdeki eski kayıt geçersiz kalır, siz de "site açılmıyor" dersiniz.

Benim yaşadığım olay birincisiydi: DHCP havuzu, ölü kayıtlarla dolmuştu ve yeni cihaza verecek IP kalmamıştı. İkinci tipte ise genelde belirli siteler açılmaz, diğerleri gayet normal çalışır. Belirtiyi ayırt etmek, hangi listeyi temizleyeceğinizi söyler.

Arayüze girip ne yapıyorum

Modem arayüzüne tarayıcıdan 192.168.1.1 veya 192.168.0.1 adresiyle giriyorum; adres ve varsayılan şifre genelde cihazın altındaki etikette yazıyor. Sonrası markaya göre değişse de mantık aynı:

1. Ağ / LAN / DHCP Sunucusu bölümüne giriyorum. Burada "Bağlı İstemciler", "DHCP Client List" ya da "Attached Devices" gibi bir sekme var.
2. Listeyi baştan sona okuyorum. Tanımadığım MAC adresleri varsa not alıyorum, çünkü bu bazen komşunun ağınıza girmiş olması demek.
3. Varsa "Clear" / "Temizle" / "Release All" düğmesine basıyorum. Yoksa DHCP kira süresini geçici olarak 2 saate düşürüp modemi yeniden başlatıyorum; tablo kendiliğinden boşalıyor.
4. DNS için Gelişmiş Ayarlar > DNS ya da Durum > DNS Cache altında "Flush DNS Cache" varsa kullanıyorum. Yoksa modemi 30 saniye elektrikten çekmek aynı işi görüyor, çünkü DNS önbelleği uçucu bellekte tutulur.
5. İşin sonunda kendi bilgisayarımda da komut istemine ipconfig /flushdns yazıyorum; iki tarafı birden temizlemezseniz sorun geri dönebiliyor.

Hangi yöntem ne kadar işe yarıyor?

Tablodaki sıralamayı bilerek yaptım. Ben her zaman en az zarar veren adımdan başlarım. İnsanların çoğu doğrudan iğne deliğine basıp reset atıyor, sonra internet sağlayıcısının kullanıcı adı-şifresini aramakla akşamı ediyor. Oysa DHCP tablosunu boşaltmak, hiçbir ayarınızı bozmadan aynı sonucu veriyor.

Temizlik sonrası kalıcı çözüm için

Listeyi boşaltmak semptomu giderir ama sebep devam ediyorsa birkaç hafta sonra aynı yere geliriz. Kalıcı olsun diye şunları yapıyorum:

• Sabit cihazlara IP rezervasyonu: Yazıcı, televizyon, NAS gibi hep evde duran cihazlara MAC adresine göre sabit IP tanımlıyorum. Böylece kira tablosu her seferinde yeniden karışmıyor.
• DHCP havuzunu daraltmak: 192.168.1.100–192.168.1.150 gibi mantıklı bir aralık yeterli. Çok geniş havuz, çakışmayı gizler ama teşhisi zorlaştırır.
• Harici DNS kullanmak: Modemin WAN tarafına bilinen bir genel DNS sunucusu girmek, çözümleme sorunlarını gözle görülür şekilde azaltıyor.
• Bilinmeyen cihazları kovmak: Listede tanımadığınız bir MAC gördüyseniz WiFi şifresini WPA2/WPA3 ile yenileyin. Çok sayıda cihaz bağlandığında hızın düşmesi konusunu ayrıca ele almıştım; oradaki hesaplama burada da geçerli.

Son bir uyarı: eğer temizlikten sonra bile kopmalar sürüyorsa problem modemin belleğinde değil, muhtemelen fiziksel